Ons onderwijs

Ontstaansgeschiedenis

Pax is in schooljaar 2022-2023 gestart als nevenvestiging van het Montessori Lyceum Amsterdam (MLA). Vanaf het schooljaar 2025-2026 is Pax een zelfstandige school binnen de Montessori Scholengemeenschap Amsterdam (MSA).

Binnen het MLA wilde men een aantal jaar geleden het montessorionderwijs toekomstbestendig maken. Een belangrijke wens hierbij was om het aantal leerlingen op de locatie in Amsterdam-Zuid terug te brengen naar 1100. Om wel montessorionderwijs te kunnen blijven aanbieden aan hetzelfde aantal leerlingen, is het idee ontstaan voor nieuwe school op een andere plek in de stad.

Toen in 2018 de toezegging kwam voor de nieuwe locatie, was dit dé kans om na te denken over een andere Montessoriaanpak voor deze nieuwe school. Vijf jaar geleden is er daarom een projectteam gestart om na te denken over het onderwijsconcept voor deze nieuwe montessorischool. Het team heeft onderzocht op welke manier wij de onderwijsaanpak weer zoveel mogelijk kunnen terugbrengen naar de kern van het montessorionderwijs. Dit gekoppeld aan recente wetenschappelijke inzichten want Maria Montessori blijkt haar tijd ver vooruit te zijn geweest met haar gedachtegoed over concentratie, intrinsieke motivatie bij leerlingen en de waarde van het opdoen van brede kennis. En vooral met haar overtuiging dat kinderen zich graag ontwikkelen en willen leren, alleen wel in hun eigen tempo en door zelf keuzes te kunnen en mogen maken.

En zo is er een nieuwe montessorischool bijgekomen in Amsterdam, eerst onder de werktitel MLA#2, en sinds 2024 staat de school bekend als het Montessori Lyceum Pax, ofwel Pax.

Uitgangspunten

‘We willen geen school creëren voor kinderen. We willen een omgeving creëren waarin het kind zich kan ontwikkelen voor het leven’.

Maria Montessori was ervan overtuigd dat kinderen de drang hebben om te leren en hun eigen persoonlijkheid te vormen. Zij zag het als onze taak als opvoeders om hen aan te moedigen en hen te ondersteunen in dit proces. Een van Montessori’s bekendste uitspraken is dan ook: ‘Help mij het zelf te doen’. Wij hebben ons onderwijs zo ingericht dat we de leerlingen ondersteunen in dit proces.

Onze leerlingen zijn de bouwers van de toekomst. Om goed te kunnen functioneren in onze complexe wereld, wordt er aanspraak gemaakt op diverse vaardigheden van kinderen. We zien het als onze opdracht om leerlingen te ondersteunen in hun ontwikkelproces, zodat zij straks als volwassene een eigen rol in de wereld te kunnen spelen.

Op school is het halen van een diploma natuurlijk belangrijk, maar minstens zo belangrijk vinden we dat de leerlingen ontdekken wie ze zijn, wat hun kwaliteiten zijn, op welke manier ze goede keuzes kunnen maken, dat ze leren omgaan met allerlei soorten mensen en zorg dragen voor hun omgeving en de mensen om zich heen.

Pijlers

We hebben vier pijlers geformuleerd die wij als de kern zien van ons onderwijs:

GEMEENSCHAP
Pax is een gemeenschap, een soort mini-samenleving. Binnen deze gemeenschap leren de leerlingen zich sociaal te verhouden tot anderen. Pax is een school met verschillende soorten kinderen, met verschillende persoonlijkheden en verschillende achtergronden. Hier leert men van en met elkaar en zo worden de leerlingen ook sociaal toegerust om mee te kunnen draaien in de samenleving buiten de school.

We willen we dat iedereen onderdeel is van de gemeenschap en zich ook onderdeel voelt van de gemeenschap. Hierbinnen is men niet alleen verantwoordelijk voor zichzelf, maar ook voor anderen en voor de omgeving. Deze omgeving reikt verder dan alleen de school; het gaat hierbij ook over het nabijgelegen park, de buurt en haar bewoners. We leren, werken en leven er samen op basis van gelijkwaardigheid en vriendschap en zijn daarmee dus ook samen verantwoordelijkheid voor de school, het onderwijs en elkaar.

Als de leerling de school verlaat dan heeft hij handvatten meegekregen, zodat hij zich op een positieve en constructieve manier kan verhouden tot de samenleving waarin hij terechtkomt. Hij kan zich straks sociaal en emotioneel verbinden aan de omgeving en heeft leren zorgdragen voor de wereld om zich heen.

ONTWIKKELINGSGERICHT LEREN
Montessori was ervan overtuigd dat ieder kind de wil heeft om te leren en de potentie heeft om zich te ontwikkelen. Van de basisschool krijgt de leerling een advies mee en dat is een belangrijk gegeven. We gaan er echter vanuit dat intelligentie, persoonlijkheid en karakter nog kunnen groeien door inspanning, toewijding en doorzettingsvermogen. We vinden het bovendien belangrijk dat de leerling ontdekt waar hij blij van wordt, zodat hij op een voor hem passend niveau zijn diploma haalt. Het is daarbij van belang om te erkennen dat er verschillen zijn; leerlingen zijn niet gelijk, leven niet gelijk en leren niet gelijk. Maar alle leerlingen hebben recht op dezelfde kansen, kennis en hoge verwachtingen. De leerling krijgt daarom bij ons de ruimte om zijn kennis te vergroten en verschillende vaardigheden aan te leren in zíjn tempo. Dan zal hij ook successen ervaren. We stellen ons zelf constant de volgende vraag:

‘Wat heeft deze leerling in deze fase van zijn ontwikkeling nodig en hoe helpen wij dat als leraren, coaches en medewerkers mogelijk te maken?’

We werken dus vanuit de ontwikkeling van de leerling en we focussen ons hierbij op het ‘leren’ van de leerling en niet alleen op het resultaat. Door het leerproces goed te begeleiden en goed zicht te houden op de voortgang, worden de gewenste resultaten ook behaald.

ZELFSTURING & AUTONOMIE
Uit onderzoek blijkt, dat mensen het gelukkigst worden als ze het gevoel hebben dat ze zelf dingen mogen bepalen, vanuit interesses en waarden. Het bieden van keuzes vergroot het gevoel van autonomie. Als de leerling het gevoel heeft een keuze te hebben, dan is hij geïnteresseerder in de lesstof, heeft hij meer motivatie om te leren, levert hij betere prestaties en toont hij meer doorzettingsvermogen. Op Pax bieden we daarom de ruimte om keuzes te maken. Het maken van goede keuzes is niet iets wat de leerlingen al per definitie kunnen en dat moeten ze leren. Daarom begeleiden wij ze ook in het leren kiezen. Als zij de school verlaten, willen wij dat iedere leerling in staat is om gerichte en weloverwogen keuzes te maken. En, dat hij die keuzes ook kan en durft te maken, doordat hij hiervoor de vaardigheden heeft geleerd.

BETEKENISVOL ONDERWIJS
Op Pax willen wij dat de kennis die de leerling opdoet ook echt betekenis heeft, dus dat hij snapt wat hij heeft geleerd en dat hij weet op welke manier hij die kennis kan gebruiken in de echte wereld. Dan raakt hij geïnteresseerder en gemotiveerder om te leren, waardoor de aandacht en concentratie worden vergroot. En die zijn weer nodig voor een leerling om kennis goed tot zich te nemen en ook toe te passen. Uiteindelijk bevordert dit begrip, betrokkenheid en zelfvertrouwen wat enorm helpt in het volwassen leven.

Wij begrijpen dus dat de interesse van de leerling de basis is om goed te leren. Daarom bieden we vakken interdisciplinair aan. Dat houdt in dat bepaalde vakken samenwerken in leergebieden.

Podcast over Pax

Het opbouwen van een nieuwe school is een bijzondere en unieke ervaring voor de leerlingen, de ouders en de collega's die in het pilotjaar zijn gestart. Om dit proces vast te leggen is er in het eerste jaar een podcast-serie gemaakt, waarin de leerlingen, ouders en collega’s hun ervaringen (binnen het toenmalige MLA#2) met de luisteraars delen.

Anna van Zadelhoff, onderwijskundige, neemt je in de korte podcastserie Van Papier naar Praktijk mee in de ontwikkelingen van de school in het eerste jaar. De podcast is een zesdelige serie, waarvan er vier afleveringen al beschikbaar zijn. De andere twee afleveringen worden nog gemonteerd door Anna.